Garsonunuz bir masayla işaret ve gülümsemeyle anlaşmaya çalışıyorsa, menüye ikinci bir dil eklemeyi bir kez olsun düşünmüşsünüzdür. Ortada aslında iki ayrı karar var: hangi dil gerçekten gerekiyor, ve çeviri yayına girmeden önce onu kim okuyacak. Her yeni dil, fiyat ya da yemek değiştiğinde düzeltilecek bir yer daha demek. Yanlış yazılmış bir yemek adı ya da alerjen satırı ise müşteriyi yanlış yönlendirir. O yüzden çeviriyi, mutfağı bilen biri satır satır okumadan açmayın.
Dil seçimi masadan başlar
Dilleri tahminle değil, masanızda oturanlara bakarak seçin. Masalar üç gruba ayrılır.
İlki gelip geçenler: turist, otel müşterisi, şehre kongre için gelenler. Bir kez uğrarlar, "burada ne yenir" diye soracak bir müdavimleri yoktur, menüyü tek başlarına okumak zorundadırlar. İkincisi yakında yaşayan ya da çalışan yabancılar: karşı sokaktaki şirketin personeli, öğrenciler. Bunlar tekrar gelir, iyi çevrilmiş bir menü her ziyarette işlerine yarar. Üçüncüsü siparişin geldiği dil: paket ya da gel-al sipariş alıyorsanız mesajlar ve telefon notları hangi dilde geliyor? Bu, masadaki gözleminizi destekleyen bir ipucudur.
Karar için elinizdeki bilgi yeter. Salon ekibine sorun: serviste en sık hangi dile geçiyorlar, tipik bir haftada kaç masada? Bir iki hafta izleyin, çünkü tek bir kongre hafta sonu sizi yanıltır. Aynı dil her serviste karşınıza çıkıyorsa ekleyin. Ayda birkaç kez çıkıyor ve garsonlar bunu işaretle, gülümsemeyle hallediyorsa çevrilmiş menü şimdilik bakım yüküne değmez.
Menüye QR'la mı başka bir yolla mı ulaşıldığı dil listesini değiştirmez. İki yolun farkını merak ediyorsanız QR menü ile dijital menü arasındaki farklar yazımıza göz atabilirsiniz.
Her dil bir bakım kalemi
Yük, sıradan bir salı günü öğle menüsünün fiyatını artırdığınızda, garnitürü değiştirdiğinizde ya da mevsim tatlısını eklediğinizde başlar. Tek dilde bir kez değiştirirsiniz; üç dilde üç kez değiştirirsiniz ve üçünü de hatırlamanız gerekir.
Yeni yemek ana dilde var ama ikinci dilde yoksa, o dili okuyan müşteri salonda herkesin yediği yemeği menüde göremez. Fiyat her dilde düzelmiş ama bir dildeki açıklama hâlâ eski garnitürü yazıyorsa, müşteri bunu mutfağa söyler ve siz de açıklamaya girersiniz.
Hangi dilde eski açıklamanın kaldığını aklınızda tutmak zor. FineDine'da panelin Translation Center bölümü her dilin kendi tamamlanma yüzdesini gösteriyor, geride kalan dil bir bakışta belli oluyor. Çevrilmemiş filtresi eksik satırları listeler. Menüler, Modifier'lar, Anketler ve Diğer sekmeleri de çevirinin yemek adlarıyla bitmediğini gösterir: "Peynir ekle" gibi ekstralar ve geri bildirim anketi de çevrilecekler arasında.
Bir dil eklemeden önce sahibini belirleyin. Menü her değiştiğinde kısa bir rutini uygulayacak tek kişi yeter. Ekipte o dili okuyan kimse yoksa ve çeviriyi kontrol edecek biri de bulamıyorsanız, hatayı fark edemezsiniz. Bu durumda dili eklemeyi erteleyin.
Yapay zekâ çevirisini mutfak gözüyle okumak
Translation Center menüyü yapay zekâyla otomatik çevirebiliyor; ilk taslağı elle yazmak zorunda kalmazsınız. Yan yana editör orijinal metinle çeviriyi aynı satırda gösterdiği için okuma işine de uygun: ne yazdığınızı ve müşterinin ne okuyacağını birlikte görürsünüz.
Okumayı yapan kişi mutfağı bilmeli; bu siz de olabilirsiniz, şefiniz de. Dışarıdan anadili o olan birini çağırıyorsanız ama yemekleri ona anlatacak biri yanında değilse, çeviriyi onaylamayın.
Önce yemek adlarına bakın. Kimi ad çevrilmeli, kimi olduğu gibi kalmalı, kimi özgün adıyla ve yanında kısa bir açıklamayla durmalı. Yapay zekâ müşterinize hangisinin lazım olduğunu bilemez. Kelimesi kelimesine çevrilince İngilizcede imam bayıldı "The imam fainted", Hünkâr beğendi "The sultan liked it", Kadınbudu köfte "Lady's thigh meatballs" olur ve hiçbiri tabakta ne geleceğini söylemez. Bu adları özgün hâliyle bırakıp altına malzemeyi anlatan kısa bir açıklama yazın.
Sonra alerjen ve diyet satırları. Bir açıklama içeriği sayıyorsa ya da yemeği vejetaryen veya fındıklı diye tarif ediyorsa, çevrilmiş satır aynısını müşterinin tanıyacağı kelimelerle söylemeli. Her açıklamayı mutfağın gerçekte yaptığıyla tek tek karşılaştırın. "İçerebilir" ya da "içermez" gibi bir niteleyicinin çeviride korunduğunu varsaymayın; bu kelime düşerse cümlenin anlamı tersine döner. Metinle yemek uyuşmuyorsa metni düzeltin. Bir alerjen ifadesinden emin değilseniz tahminle "içermez" yazmayın, var olan bir uyarıyı da silmeyin. Mutfak doğrulayana kadar o yemeği o dilde yayına almayın.
Birimler ve miktarlar da kendiliğinden taşınmaz. Gram ile ons, santilitre ile sıvı ons arasında ve "bir porsiyon" ile "iki kişilik" gibi ölçülerde çeviri tutmayabilir. Özgün birimleri koruyacak mısınız, çevirecek misiniz, buna karar verin; satırları ona göre düzeltin ve bir dilin içinde iki yazımı karıştırmayın.
Her dili bitirince menüyü bir de müşteri gibi, telefondan ve misafir menüsündeki dil seçiciden açarak gezin. Satıra sığmayan uzun adlar ve yarıda kesilen satırlar ancak orada görünür. Menünün ekranda nasıl okunduğunu da elden geçiriyorsanız restoran menü tasarımı yazımıza göz atabilirsiniz.
Fiyat yazımı ve para birimi
Fiyatı açıklamaya ya da yemek adına elle yazdıysanız, çeviri sırasında ayraçlar ve simge yer değiştirebilir. Diller sayıyı farklı yazar: kimi dilde ondalık ayracı virgül, binlik ayracı nokta, kimisinde tersi. 1.250 bir dilde bin iki yüz elli, öbüründe bir tam çeyrek (1,25) okunur. Para birimi simgesi de kimi dilde rakamdan önce, kimi dilde sonra gelir. Bu yüzden her dildeki her fiyatı ana menüyle birebir karşılaştırın.
Para birimi Settings > Price Options'tan ayarlanır. Simgeyi yemek adına ya da açıklamaya elle yazmak yerine oradan değiştirin. Müşterileriniz başka bir para biriminde düşünüyorsa, açıklamaya yazdığınız karşılık da kur oynadığı gün eskir.
Çeviri sonrası kontrol listesi
Her dil için aynı turu ayrı ayrı yapın, çünkü bir dilde sorun çıkmaması diğerlerinin temiz olduğunu göstermez. Tabloyu ekranın yanında açık tutup satır satır işaretleyin.
| Kontrol | Genelde ne yanlış gider | Kim okumalı |
|---|---|---|
| Yemek adları | İmam bayıldı gibi bir adın kelimesi kelimesine çevrilmesi ya da müşterinin garsona söyleyemeyeceği bir ad | Şef ya da yemeği bilen biri |
| Alerjen ve diyet ifadeleri | "İçerebilir" ya da "içermez" gibi niteleyicinin düşmesi; malzemenin mutfaktakinden farklı adlandırılması | Mutfak sorumlusu, satır satır. Doğrulanmayan satır yayına alınmaz |
| Birimler | Gram ile onsun karışması, porsiyon ölçüsünün tutmaması | Reçeteleri yazan kişi |
| Fiyat yazımı | Virgül ile noktanın yer değiştirmesi, simgenin yanlış yerde durması | Herkes, ana menüyle karşılaştırarak |
| Modifier'lar ve ekstralar | Seçeneklerin bağlı oldukları yemeklerden farklı çevrilmesi | Salon müdürü |
Sıkça Sorulan Sorular
- Yazın birkaç turist geliyor diye dil eklemeli miyim?
- Yalnızca aynı dil masada düzenli olarak çıkıyorsa. Sezon yoğunluğu menüyü sezondan önce çevirmek için sebep olur, ama sakin aylarda güncel tutamayacaksanız yük olur. Birkaç garsonunuz o dilde müşteriye zaten yardım edebiliyorsa çevirisiz de idare edersiniz.
- Yapay zekâ çevirisini kimse kontrol etmeden yayınlayabilir miyim?
- Önermiyoruz. Translation Center'daki otomatik çeviri ilk taslak için iyi, ama yemek adlarını, alerjen ifadelerini, birimleri ve fiyatları mutfağı bilen birinin okuması gerekir.
- Tüm yemek adlarını çevirmek zorunda mıyım?
- Hayır. Bazı yemekleri özgün adıyla bırakıp altına müşterinin dilinde kısa bir açıklama koymak daha iyi, çünkü müşteri garsonun söylediği adla sipariş verebilir. Bu kararı her yemek için ayrı verin.
- Sonradan yeni yemek eklersem ne olur?
- Yeni yemeği sunduğunuz her dilde çevirmeniz gerekir, yoksa o dili okuyan müşteri yemeği menüde göremez. Çevrilmemiş filtresi eksik kalan satırları bulmanıza yardım eder.
- Dil eklemenin maliyeti ne kadar?
- Fiyatlar ve dil seçenekleri fiyatlandırma sayfasında yer alıyor. Her dil için ayıracağınız güncelleme zamanı da ayrı bir maliyet.
